+ نيازاجتماعي، ايثار يا عدالت؟

هيچوقت به تفاوت ايثار(جود) و عدالت فکر کرده ايد؟به نظر شما ايثار بهتر است يا عدالت؟

اولين چيزي که به ذهن مي رسد اين است که ايثار مرحله اي بسيار بالاتر از عدالت است. کسي که ايثار مي کند نه تنها حق ديگران را ضايع نمي کند از حق خود هم مي گذرد وآن را در اختيار ديگران مي گذارد. بله از نظر اخلاقي ايثار از عدالت بسياربالاتر است. اما از نظر ديدگاه اجتماعي چه طور؟حيات اجتماع را کدام تضمين مي کند؟

استاد مطهري در کتاب بيست گفتار بسيار زيبا اين بحث را مطرح مي کنند.که چرا حضرت علي (ع)عدالت را از جنبه ي اجتماعي بالاتر از ايثار و جود مي خواند؟

«اما از نظر زندگي اجتماعي چطور ؟ از نظر زندگي اجتماعي و از جنبه عمومي‏ که افراد اجتماع را به صورت يک واحد در مي‏آورد ، از اين نظر که بنگريم‏ ، مي‏بينيم که عدل از جود بالاتر است .
عدل در اجتماع به منزله پايه‏هاي ساختمان است و احسان از نظر اجتماع به‏ منزله رنگ آميزي و نقاشي و زينت ساختمان است . اول بايد پايه درست‏ باشد بعد نوبت به زينت و رنگ آميزي و نقاشي مي‏رسد . اگر " خانه از پاي بست ويران است " ، ديگر چه فايده که " خواجه دربند نقش ايوان " باشد ؟ اما اگر پايه محکم باشد ، در ساختمان بي نقاشي و بي رنگ آميزي هم‏ مي‏توان زندگي کرد . ممکن است ساختمان فوق العاده نقاشي خوب داشته باشد
و ظاهرش جالب باشد ، اما چون پايه خراب است ، يک باران کافي است آن‏ را بر سراهلش خراب کند .
بعلاوه همين جودها و احسانها و ايثارهايي که در مواقعي خوب و مفيد است‏ و از نظر جود کننده فضيلتي بسيار عالي است ، از نظر گيرنده فضيلت نيست‏ . حساب او را هم بايد کرد،حساب اجتماع را هم بايد کرد . اگر رعايت‏ موازنه ي اجتماعي نشود و حساب نکرده صورت بگيرد ، همين فضيلت اخلاقي‏ منجر به خرابي اجتماع مي شودجامعه را هرگز با جود و احسان نمي‏توان اداره کرد . پايه ي سازمان اجتماع‏ عدل است. »

حال به جامعه ي خودمان نگاه کنيم.جامعه ي ما ، پر است از رنگ اميزي بر خانه هاي بدون ستون و پايه که هر آن در معرض فرو ريختن اند.با اين نگرش  در مي يابيم که نبايد مسوولان ما خرسند از اين باشند که مردم ما با از خود گذشتگي در برابر کاستي ها وتبعيض ها سکوت مي کنند.اين ايثارها بيش از اينکه سود داشته باشدکم کم  روح و سلامت را  از جامعه مي گيرد.در روابط و تعامل اجتماعي اگر  در موضع ايثار باشي عدالت را تضعيف کرده اي .  اگر ايثار گران جنگ نبودند اين جامعه امروز سرپا نبود.همه ي ما مديون آنها و بازماندگان آنهاييم.اما مبادا در  نتيجه ي اين ايثارگري ها به اشتباه  افتاده باشيم. که اگر امروز سرپاييم ، در بحران فردا ها هم  همچنان سر پا مي مانيم و سرخوش از چنين تصوراتي  واقع بيني را رها کنيم و بي گدار به آب بزنيم و بحران بيافرينيم.